Northern Data bị điều tra hình sự vì nghi ngờ gian lận thuế liên quan đến GPU AI trị giá nửa tỷ USD

Theo Bloomberg, Northern Data AG – một công ty công nghệ lớn tại châu Âu – đang đối mặt với cuộc điều tra hình sự từ các cơ quan chức năng EU vì cáo buộc gian lận thuế giá trị gia tăng (VAT) liên quan đến việc sử dụng sai mục đích hàng chục nghìn GPU hiệu năng cao Nvidia H100.

Mua GPU AI nhưng lại dùng để... đào tiền số?

Vào năm 2023, Northern Data được cho là đã chi 400 triệu euro (khoảng 568 triệu USD) để mua khoảng 10.000 GPU Nvidia H100, với mục tiêu chính thức là xây dựng hạ tầng điện toán AI đám mây trên khắp châu Âu. Giao dịch này đi kèm với ưu đãi thuế lớn từ Thụy Điển, nơi chính phủ có chính sách hỗ trợ các công ty đầu tư vào công nghệ AI – giúp Northern Data miễn giảm khoảng 100 triệu euro thuế VAT.

Tuy nhiên, các công tố viên châu Âu nghi ngờ rằng công ty này đã khai báo sai mục đích sử dụng – thay vì triển khai cho các tác vụ AI, lượng GPU này được cho là đã được sử dụng để khai thác tiền điện tử, lĩnh vực mà Northern Data vốn có thâm niên trước đây.

Thay vì triển khai cho các tác vụ AI, lượng GPU này được cho là đã được sử dụng để khai thác tiền điện tử

Cáo buộc nghiêm trọng: Gian lận VAT và rửa tiền

Văn phòng Công tố Châu Âu (EPPO) đã phối hợp thực hiện các cuộc đột kích tại Frankfurt (Đức) và Boden (Thụy Điển). Bốn người đã bị bắt giữ, bao gồm một số cá nhân liên quan đến các công ty con của Northern Data hoạt động từ năm 2021 đến 2024. Ngoài ra, một nhân sự cấp cao tại Thụy Điển cũng bị triệu tập để phục vụ điều tra.

Các cáo buộc trọng tâm bao gồm:

• Gian lận thuế VAT lên đến hơn 100 triệu euro

• Rửa tiền liên quan đến cấu trúc tài chính mờ ám trong hệ thống công ty con

Phía Northern Data hiện từ chối bình luận về nghi vấn rửa tiền, và chỉ khẳng định cơ sở hạ tầng của họ được dành riêng cho điện toán đám mây phục vụ AI.

Điều khiến giới công nghệ bất ngờ nhất là việc Northern Data bị cáo buộc dùng H100 để khai thác tiền mã hóa – một chiến lược bị đánh giá là phi logic về mặt kinh tế và kỹ thuật:

• Nvidia H100 là GPU được tối ưu cho AI và HPC, với các tính năng cao cấp như lõi Tensor, hỗ trợ FP8/BF16 và bộ nhớ HBM3.

• Những đặc điểm này không phù hợp với thuật toán khai thác PoW (Proof-of-Work), vốn chủ yếu sử dụng tính toán số nguyên và bitwise.

• Trong khi đó, những GPU gaming như dòng RTX 4090 hoặc RTX 5090, hay ASIC vẫn là lựa chọn hiệu quả hơn nhiều về tỷ lệ băm trên mỗi đô la chi phí đầu tư và công suất điện.

GPU Nvidia H100: Dùng để đào coin là điều vô lý

Thậm chí, Ethereum đã chuyển sang cơ chế PoS (Proof-of-Stake) từ năm 2022, khiến hoạt động khai thác GPU không còn lợi nhuận như trước. Bitcoin thì đã từ lâu không thể khai thác bằng GPU – chỉ có các thiết bị ASIC chuyên dụng mới đủ sức cạnh tranh.

Câu chuyện của Northern Data cho thấy một lỗ hổng tiềm tàng trong chính sách thuế hỗ trợ AI tại châu Âu – nơi các công ty công nghệ có thể tận dụng danh nghĩa phát triển AI để hưởng lợi hàng trăm triệu euro ưu đãi thuế, trong khi thực tế có thể sử dụng phần cứng đó vào mục đích hoàn toàn khác.

Cuộc điều tra của EPPO hiện vẫn đang tiếp diễn, và sẽ là bài kiểm tra quan trọng đối với các cơ chế giám sát tài chính – công nghệ trong khu vực EU.