Na Uy đề xuất cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội, xu hướng siết chặt lan rộng toàn cầu

Na Uy chuẩn bị “siết” mạng xã hội với trẻ vị thành niên

Chính phủ Na Uy đang lên kế hoạch trình một dự luật mới nhằm cấm trẻ em dưới 16 tuổi truy cập các nền tảng mạng xã hội. Động thái này phản ánh xu hướng ngày càng mạnh mẽ trên toàn cầu trong việc kiểm soát tác động của môi trường số đối với trẻ vị thành niên.

Thủ tướng Jonas Gahr Støre cho biết mục tiêu của dự luật là bảo vệ tuổi thơ khỏi sự chi phối của công nghệ. Theo ông, các hoạt động như vui chơi, xây dựng tình bạn và trải nghiệm đời sống thực không nên bị thay thế bởi thuật toán hay màn hình.

Yêu cầu xác minh độ tuổi nghiêm ngặt hơn

Một trong những điểm đáng chú ý của dự luật là yêu cầu các công ty công nghệ phải triển khai hệ thống xác minh độ tuổi hiệu quả. Điều này đồng nghĩa với việc các nền tảng như Meta hay TikTok có thể phải thay đổi cách vận hành tại thị trường Na Uy nếu luật được thông qua.

Chính phủ cho biết dự luật dự kiến sẽ được trình lên quốc hội trước cuối năm 2026. Nếu được thông qua, Na Uy sẽ gia nhập nhóm các quốc gia đang áp dụng hoặc xem xét các biện pháp tương tự.

Làn sóng kiểm soát lan rộng toàn cầu

Trước đó, Úc đã trở thành quốc gia dân chủ đầu tiên áp dụng quy định độ tuổi tối thiểu 16 để sử dụng mạng xã hội. Sau bước đi này, hàng loạt quốc gia như Pháp, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ hay Malaysia cũng đã triển khai hoặc cân nhắc các hạn chế tương tự.

Tại Anh, một đề xuất nâng độ tuổi truy cập lên 16 đã không được thông qua, khi các nhà lập pháp lựa chọn phương án tham vấn thay vì áp dụng lệnh cấm ngay lập tức. Chính phủ Anh hiện đang xem xét các giải pháp linh hoạt hơn như giới hạn thời gian sử dụng, kiểm soát nội dung hoặc hạn chế tính năng.

Hiệu quả của lệnh cấm vẫn gây tranh cãi

Dù xu hướng siết chặt đang lan rộng, hiệu quả thực tế của các lệnh cấm vẫn là dấu hỏi lớn. Một nghiên cứu từ Molly Rose Foundation cho thấy 61% trẻ em từ 12–15 tuổi tại Úc vẫn tiếp tục truy cập mạng xã hội dù đã có quy định hạn chế.

Tại Hoa Kỳ, một số bang cũng đã ban hành luật tương tự. Đáng chú ý, các vụ kiện liên quan đến nghiện mạng xã hội đã làm gia tăng áp lực lên các công ty công nghệ, đặc biệt là Meta, khi bị cáo buộc gây tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần của trẻ em.

Tương lai nào cho mạng xã hội và trẻ em?

Việc Na Uy tham gia vào làn sóng kiểm soát cho thấy các chính phủ đang ngày càng coi trọng việc bảo vệ trẻ em trong môi trường số. Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn nằm ở cách cân bằng giữa bảo vệ người dùng trẻ và quyền tự do truy cập thông tin.

Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, các giải pháp như xác minh độ tuổi, kiểm soát nội dung và giáo dục kỹ năng số có thể sẽ phải song hành nếu muốn tạo ra một môi trường trực tuyến an toàn thực sự.