Review phim Il Maestro: Hành trình trưởng thành giữa sân tennis và những ngã rẽ cuộc đời

Lấy bối cảnh Italy vào cuối thập niên 1980, Il Maestro (tựa tiếng Anh: My Tennis Maestro) không đi theo công thức quen thuộc của dòng phim thể thao, nơi một vận động viên trẻ vượt qua hàng loạt đối thủ để chạm đến vinh quang. Thay vào đó, đạo diễn Andrea Di Stefano lựa chọn một câu chuyện có phần đời thường hơn: cuộc gặp gỡ giữa một cậu bé nghiêm túc với tennis và người huấn luyện viên từng có sự nghiệp đáng chú ý nhưng đang dần đánh mất phương hướng.

Bộ phim xoay quanh Felice Milella (Tiziano Menichelli), cậu bé 13 tuổi được cha mình, Pietro (Giovanni Ludeno), hướng dẫn chơi tennis từ nhỏ. Vốn là một kỹ sư điện thoại, Pietro không phải huấn luyện viên chuyên nghiệp, nhưng ông dành nhiều thời gian nghiên cứu tài liệu và xây dựng cho con một phương pháp tập luyện nghiêm ngặt. Nhờ sự chăm chỉ và tính kỷ luật, Felice đạt đủ thành tích để tham gia các giải đấu cấp quốc gia.

Tuy nhiên, Pietro hiểu rằng khả năng của mình có giới hạn. Ông quyết định sử dụng khoản tiền tiết kiệm của gia đình để thuê Raul Gatti (Pierfrancesco Favino), một cựu tay vợt từng có danh tiếng tại Italy, làm huấn luyện viên cho con trai.

Từ đây, Felice và Gatti bắt đầu chuyến hành trình xuyên đất nước, di chuyển qua nhiều câu lạc bộ và giải đấu với hy vọng giúp cậu bé tiến xa hơn trong sự nghiệp. Nhưng thay vì một chương trình huấn luyện chuyên nghiệp, Felice nhanh chóng nhận ra người thầy mới có lối sống và phương pháp hoàn toàn khác với những gì cha cậu từng dạy.

Mâu thuẫn giữa Pietro và Gatti không chỉ nằm ở phương pháp huấn luyện mà còn phản ánh hai cách tiếp cận khác nhau đối với cuộc sống. Pietro đại diện cho sự kỷ luật, tính toán và kiên trì. Ông tin rằng tennis là môn thể thao đòi hỏi sức bền, sự ổn định và khả năng hạn chế sai lầm. Felice được rèn luyện để chơi bóng từ cuối sân, tập trung phòng thủ và chờ đợi đối thủ mắc lỗi. Khi đối mặt với những tay vợt có điều kiện kinh tế tốt hơn, sở hữu lối chơi đẹp mắt và kỹ thuật đa dạng, Pietro vẫn khuyến khích con duy trì phong cách của mình: họ chơi đẹp, còn gia đình ông phải chơi bằng sự chăm chỉ.

Ngược lại, Gatti mang đến một thế giới hoàn toàn khác. Từng là nhà vô địch ở cấp độ quốc gia, ông có đủ kinh nghiệm để trở thành người hướng dẫn đáng tin cậy. Tuy nhiên, sự nghiệp của Gatti chưa bao giờ đạt đến đỉnh cao như kỳ vọng. Thiếu tính kỷ luật, không duy trì được phong độ và có phần buông thả, ông hiện chỉ còn xuất hiện ở những giải đấu nhỏ và tìm kiếm cơ hội huấn luyện để trang trải cuộc sống. Điều thú vị là Gatti không thực sự quan tâm đến việc xây dựng một chương trình huấn luyện bài bản cho Felice. Ông phần nào tiếp tục những gì Pietro đã thiết lập, đồng thời để cậu bé tự xoay xở trong các trận đấu. Thậm chí, có những lúc Gatti còn ngủ phía sau cặp kính râm trong khi học trò đang thi đấu.

Sự đối lập này tạo nên nguồn xung đột chính cho bộ phim. Felice phải lựa chọn giữa việc tiếp tục sống theo những nguyên tắc quen thuộc của cha mình hay bắt đầu tìm kiếm con đường riêng. Trong khi đó, Gatti cũng buộc phải đối diện với những thất bại và lựa chọn từng khiến sự nghiệp của ông không thể tiến xa.

Chuyến đi trưởng thành của Felice và người thầy nhiều khiếm khuyết

Một trong những điểm đáng chú ý của Il Maestro là cách bộ phim xây dựng mối quan hệ giữa hai nhân vật chính mà không biến Gatti thành hình mẫu người thầy hoàn hảo. Nếu những bộ phim thể thao truyền thống thường xây dựng huấn luyện viên như người sở hữu kinh nghiệm và triết lý sống vượt trội, Gatti lại là một nhân vật đầy khiếm khuyết. Ông thích hưởng thụ, thường xuyên tìm kiếm những cuộc vui và không quá bận tâm đến trách nhiệm của một người hướng dẫn. Lối sống phóng túng ấy khiến Felice nhiều lần khó chịu, đặc biệt khi cậu vốn được nuôi dạy trong môi trường đề cao kỷ luật và sự nghiêm túc.

Tuy nhiên, càng đồng hành lâu hơn, Felice càng nhận ra phía sau vẻ ngoài bất cần của Gatti là một con người đang phải vật lộn với những tổn thương riêng. Cựu tay vợt không đơn thuần là người thất bại trong sự nghiệp, mà còn đang tìm cách trốn tránh những sai lầm trong quá khứ.

Trong khi đó, Felice cũng không phải một thần đồng tennis với khả năng vượt trội. Những thất bại liên tiếp tại các giải đấu khiến cậu dần nhận ra sự chăm chỉ không phải lúc nào cũng đủ để đảm bảo chiến thắng. Cậu cần học cách thích nghi, chủ động đưa ra lựa chọn và hiểu rằng thể thao không chỉ đòi hỏi kỹ năng mà còn cần khả năng kiểm soát cảm xúc.

Chính sự thay đổi trong cách nhìn nhận lẫn nhau đã giúp mối quan hệ giữa hai nhân vật trở nên đáng chú ý. Felice bắt đầu nhìn Gatti bằng sự cảm thông thay vì chỉ đánh giá ông qua những hành động thiếu trách nhiệm. Ngược lại, Gatti cũng tìm thấy ở cậu học trò một lý do để nhìn lại bản thân và những tham vọng từng bị bỏ dở.

Đáng chú ý, sự trưởng thành không chỉ diễn ra với Felice. Trong quá trình hướng dẫn cậu bé, Gatti cũng có cơ hội tìm lại một phần động lực đã mất. Hai nhân vật không đơn thuần trao đổi kinh nghiệm giữa người thầy và học trò, mà dần trở thành điểm tựa cho nhau trong những giai đoạn khó khăn.

Pierfrancesco Favino và Tiziano Menichelli tạo nên sức hút cho bộ phim

Diễn xuất là một trong những yếu tố nổi bật nhất của Il Maestro, đặc biệt với màn thể hiện của Pierfrancesco Favino trong vai Raul Gatti. Nam diễn viên mang đến một nhân vật có sức hút tự nhiên thông qua nụ cười tinh quái, phong thái bất cần và vẻ ngoài của một người đàn ông đã trải qua nhiều thăng trầm. Gatti có thể khiến người khác bật cười bởi những trò đùa và lối sống phóng túng, nhưng cũng dễ dàng để lộ sự mệt mỏi khi phải đối diện với những thất bại của chính mình.

Favino không cố gắng biến nhân vật thành một huấn luyện viên giàu triết lý. Thay vào đó, ông thể hiện Gatti như một người bình thường, có năng lực nhưng thiếu sự kiên định, có kinh nghiệm nhưng không phải lúc nào cũng biết cách áp dụng chúng. Chính sự thiếu hoàn hảo này giúp nhân vật tránh được cảm giác quen thuộc thường thấy trong những bộ phim về thể thao.

Đối trọng với Favino là Tiziano Menichelli trong vai Felice. Với vẻ ngoài nghiêm túc, ít nói và đôi khi có phần khó gần, nam diễn viên trẻ thể hiện khá tốt hình ảnh một cậu bé được nuôi dạy trong môi trường kỷ luật. Những phản ứng có phần bất ngờ, cách quan sát người lớn và sự thay đổi trong thái độ của Felice tạo nên nét tự nhiên cho nhân vật.

Đáng chú ý, Menichelli không bị lu mờ trước sức hút của Favino. Sự tương phản trong cách thể hiện của hai diễn viên giúp mối quan hệ giữa Felice và Gatti trở nên thuyết phục, đồng thời tạo ra những khoảnh khắc hài hước mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào lời thoại.

Tennis là chất liệu, không phải chủ đề chính

Dù lấy tennis làm trung tâm câu chuyện, Il Maestro không dành quá nhiều thời lượng cho những trận đấu. Các phân cảnh thi đấu được tiết chế, trong khi quá trình di chuyển giữa các địa điểm, những cuộc trò chuyện và sự thay đổi trong mối quan hệ giữa hai nhân vật lại chiếm phần lớn thời lượng.

Đây cũng là lựa chọn thể hiện rõ định hướng của Andrea Di Stefano. Tennis không đơn thuần là môn thể thao mà Felice muốn chinh phục, mà còn trở thành chất liệu để bộ phim khai thác những vấn đề rộng hơn về sự trưởng thành, tham vọng và cách con người đối diện với thất bại.

Hình ảnh một cậu bé chơi tennis thiên về phòng thủ có thể được xem như ẩn dụ cho trạng thái tâm lý của Felice. Cậu luôn cố gắng tuân thủ những gì được dạy, hạn chế sai lầm và tránh những lựa chọn mạo hiểm. Nhưng để trưởng thành, cậu cần học cách chủ động hơn, chấp nhận rủi ro và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

Trong khi đó, Gatti là hình ảnh đối lập. Ông từng có cơ hội tiến xa nhưng không thể biến tiềm năng thành thành tựu thực sự. Sự xuất hiện của Felice khiến ông có dịp nhìn thấy những cơ hội mà bản thân đã bỏ lỡ, đồng thời hiểu rằng kinh nghiệm và thất bại của mình vẫn có thể mang lại giá trị cho người khác.

Phần hình ảnh của nhà quay phim Matteo Cocco góp phần tạo nên không khí mùa hè đặc trưng của Italy cuối thập niên 1980. Ánh sáng tự nhiên, những sân tennis ngoài trời và các địa điểm dọc hành trình mang đến cảm giác phóng khoáng cho chuyến đi. Bối cảnh cùng trang phục, kiểu tóc và không gian sinh hoạt cũng giúp tái hiện tương đối rõ nét thời kỳ mà bộ phim lựa chọn.

Il Maestro không phải bộ phim tennis tập trung vào những trận đấu kịch tính hay hành trình chinh phục danh hiệu. Andrea Di Stefano sử dụng thể thao làm bối cảnh cho câu chuyện về hai con người thuộc hai thế hệ, cùng mang những khiếm khuyết và đang tìm cách vượt qua giới hạn của bản thân.

Pierfrancesco Favino là điểm sáng lớn nhất với vai diễn Raul Gatti đầy sức hút, trong khi Tiziano Menichelli mang đến một Felice tự nhiên và có chiều sâu. Sự kết hợp giữa hai diễn viên giúp bộ phim giữ được cảm xúc ngay cả khi kịch bản chưa khai thác triệt để những xung đột được đặt ra. Dù nhịp phim đôi lúc kéo dài và phần kết chưa thực sự thỏa đáng, Il Maestro vẫn là một tác phẩm đáng chú ý với khán giả yêu thích dòng phim trưởng thành (coming-of-age) và những câu chuyện về mối quan hệ giữa người thầy với học trò.

Sau cùng, điều Felice nhận được từ chuyến đi không chỉ là những bài học về tennis. Cậu học cách nhìn nhận người khác bằng sự cảm thông, trong khi Gatti tìm thấy cơ hội để một lần nữa tin vào giá trị của bản thân. Đôi khi, người thầy không cần phải là người đã chạm đến đỉnh cao sự nghiệp; họ chỉ cần giúp học trò tìm được con đường mà chính mình từng không đủ khả năng đi đến cùng.