Máy mật mã Enigma bốn rotor thời Thế chiến II được bán đấu giá gấp đôi giá ước tính

Một chiếc máy mật mã Enigma sở hữu bốn rotor – thuộc số ít những mẫu hiếm hoi còn hoạt động – đã được bán đấu giá tại Paris đầu tuần này với mức giá lên tới 482.600 euro (tương đương 555.233 USD), cao gấp đôi dự đoán ban đầu.

Theo nhà đấu giá Christie’s, thiết bị này là “một trong những máy Enigma hiếm nhất và khó giải mã nhất”, đồng thời vẫn hoạt động hoàn hảo nhờ được trang bị bộ pin axit chì nguyên bản. Giới chuyên gia cho biết trên thế giới hiện chỉ còn khoảng tám mẫu Enigma bốn rotor còn vận hành được, khiến giá trị của nó càng trở nên đặc biệt.

Di sản của biểu tượng mật mã Thế chiến II

Máy Enigma do quân đội Đức sử dụng trong Thế chiến II vốn nổi tiếng không chỉ vì độ phức tạp về mật mã, mà còn bởi vai trò lịch sử khi thúc đẩy sự ra đời của những chiếc máy tính đầu tiên. Tại Công viên Bletchley (Anh), các chuyên gia giải mã đã được giao nhiệm vụ giải mã thông điệp được truyền đi từ hệ thống Enigma, đặc biệt là các chỉ thị dành cho lực lượng tàu ngầm U-boat.

Nhờ nỗ lực không ngừng, những người giải mã của Anh đã thành công với sự hỗ trợ của Bombe – thiết bị cơ điện do Alan Turing và Gordon Welchman phát triển, thiết kế phù hợp với máy Enigma M3 ba rotor. Tuy nhiên, khi Hải quân Đức giới thiệu phiên bản M4 bốn rotor, mọi việc trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

M4 – bước tiến an ninh của lực lượng U-boat

Enigma M4 được phát triển theo lệnh của Đô đốc Karl Dönitz vào năm 1941 nhằm tăng cường khả năng bảo mật cho hệ thống liên lạc của tàu ngầm. Mặc dù Bombe vẫn có thể giải mã được M4, nhưng đòi hỏi sự hỗ trợ của các tài liệu mã thu được và nhiều kỹ thuật phân tích thống kê phức tạp.

Điều trớ trêu là, giới lãnh đạo cấp cao của Đức khi đó tin rằng “quân Đồng minh không thể giải mã được Enigma”. Họ cho rằng những lần U-boat bị tấn công thành công là do gián điệp, radar hoặc đơn giản chỉ là may mắn – theo ghi nhận từ Christie’s.

Bước ngoặt với sự xuất hiện của Colossus

Ngoài Enigma, Đồng minh còn đối mặt với hệ thống mật mã Lorenz, được dùng trong các thông điệp chiến lược của Bộ Tư lệnh tối cao Đức. Để giải mã loại tín hiệu này, kỹ sư Tommy Flowers đã phát triển Colossus Mk I vào năm 1943 – chiếc máy tính điện tử kỹ thuật số có thể lập trình đầu tiên trên thế giới.

Colossus nhanh chóng được đưa vào hoạt động tại Bletchley Park, mở ra một mặt trận mới trong cuộc chiến mật mã. Chỉ một năm sau, phiên bản Colossus Mk II với tốc độ cao hơn tiếp tục ra đời, góp phần quan trọng vào việc “bẻ khóa” các thông điệp chiến lược của Đức Quốc xã.