Google đặt mục tiêu bảo mật hậu lượng tử vào năm 2029, “Ngày Q” có thể đến sớm hơn dự đoán

Google vừa công bố một lộ trình đầy tham vọng nhằm bảo vệ toàn bộ cơ sở hạ tầng của mình trước mối đe dọa từ điện toán lượng tử, với mục tiêu hoàn tất quá trình chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử (Post-Quantum Cryptography – PQC) vào năm 2029. Mốc thời gian này sớm hơn đáng kể so với kế hoạch của nhiều chính phủ và doanh nghiệp công nghệ, cho thấy hãng đang chuẩn bị cho kịch bản “Ngày Q” – thời điểm máy tính lượng tử có thể phá vỡ các chuẩn mã hóa hiện tại – có thể đến sớm hơn dự kiến.

Thông báo được đưa ra trong một bài blog kỹ thuật của Google, trong đó công ty lần đầu trình bày rõ lộ trình chuyển đổi sang các thuật toán mật mã có khả năng chống lại các cuộc tấn công lượng tử. Theo đại diện nhóm bảo mật của Google, việc công bố kế hoạch này không chỉ nhằm phục vụ nội bộ mà còn là cách thúc đẩy toàn ngành công nghệ tăng tốc chuẩn bị cho kỷ nguyên hậu lượng tử.

Trong nhiều năm qua, phần lớn tổ chức công nghệ và cơ quan chính phủ, đặc biệt tại Mỹ, đều đặt mục tiêu hoàn tất quá trình chuyển đổi PQC vào giai đoạn 2030–2033. Vì vậy, mốc 2029 mà Google đưa ra được xem là khá táo bạo. Một số chuyên gia mật mã cho rằng đây là bước tăng tốc đáng kể, thậm chí nhanh hơn các yêu cầu chính thức từ chính phủ Mỹ, đồng thời đặt ra câu hỏi liệu Google có đang nhìn thấy những tín hiệu rõ ràng hơn về tốc độ phát triển của điện toán lượng tử hay không.

Dù không giải thích chi tiết lý do rút ngắn thời hạn, các nghiên cứu gần đây của Google đã cho thấy khả năng phá vỡ mã hóa truyền thống có thể đến nhanh hơn so với những gì giới khoa học từng dự đoán. Một nghiên cứu công bố năm 2024 cho thấy khóa RSA 2048 bit – tiêu chuẩn phổ biến trong bảo mật internet – có thể bị phá trong vòng chưa đầy một tuần nếu sử dụng máy tính lượng tử khoảng một triệu qubit nhiễu. Con số này thấp hơn rất nhiều so với ước tính trước đây, khi giới nghiên cứu từng cho rằng cần tới hàng chục triệu qubit.

Cùng với lộ trình tổng thể, Google cũng công bố kế hoạch cụ thể để đưa PQC vào hệ sinh thái Android. Bắt đầu từ phiên bản Android 17, hệ điều hành này sẽ hỗ trợ thuật toán chữ ký số hậu lượng tử ML-DSA, vốn được tiêu chuẩn hóa bởi Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST). Thuật toán này sẽ được tích hợp vào hệ thống bảo mật phần cứng, cho phép nhà phát triển ký và xác minh ứng dụng bằng khóa hậu lượng tử.

ML-DSA cũng sẽ được đưa vào Android Verified Boot nhằm đảm bảo quá trình khởi động hệ điều hành không bị can thiệp. Đồng thời, cơ chế xác thực từ xa của Android – vốn được dùng để chứng minh tính toàn vẹn thiết bị với máy chủ hoặc dịch vụ đám mây – cũng sẽ được chuyển sang sử dụng PQC. Trong các giai đoạn tiếp theo, Google dự kiến mở rộng hỗ trợ cho Android Keystore, Play Store và toàn bộ quy trình ký ứng dụng, buộc các nhà phát triển phải cập nhật hệ thống bảo mật.

Từ góc nhìn rộng hơn, động thái của Google cho thấy cuộc đua chuẩn bị cho kỷ nguyên hậu lượng tử đang nóng lên nhanh chóng. Kể từ khi thuật toán Shor được công bố vào những năm 1990, giới mật mã học đã biết rằng máy tính lượng tử có thể phá vỡ các hệ thống mã hóa hiện tại, nhưng mốc thời gian cụ thể luôn là ẩn số. Hiện nay, nhiều tổ chức và công ty công nghệ lớn đã bắt đầu tích hợp các thuật toán PQC vào sản phẩm của mình, dù vẫn ở quy mô hạn chế.

Việc Google đặt mốc 2029 được xem như một tín hiệu mạnh gửi đến toàn ngành: điện toán lượng tử không còn là câu chuyện xa vời. Khi một trong những công ty công nghệ lớn nhất thế giới công khai kế hoạch chuyển đổi sớm hơn chuẩn chung, áp lực tăng tốc sẽ lan sang các doanh nghiệp và tổ chức khác. Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành tài sản quan trọng, cuộc đua bảo mật hậu lượng tử có thể sẽ trở thành một trong những cuộc cạnh tranh công nghệ lớn nhất trong thập kỷ tới.