Ridley Scott Tiết Lộ Bí Quyết Đạo Diễn Sau Hơn 50 Năm Làm Nghề

Sau hơn nửa thế kỷ làm việc tại Hollywood và sở hữu hàng loạt tác phẩm kinh điển như Alien, Blade Runner, Gladiator hay Black Hawk Down, đạo diễn Ridley Scott chia sẻ những bài học quan trọng về cách ra quyết định, làm việc với diễn viên và duy trì bản lĩnh sáng tạo.

Ridley Scott và bài học về sự quyết đoán

Trong cuộc trò chuyện mới đây, Ridley Scott thẳng thắn chia sẻ những nguyên tắc đã giúp ông duy trì phong độ trong suốt sự nghiệp kéo dài hàng chục năm.

Hình ảnh về nhà làm phim nổi tiếng Ridley Scott.

Không chỉ gây ấn tượng với khối lượng tác phẩm đồ sộ, nhà làm phim Ridley Scott còn cho thấy khả năng đưa ra quyết định nhanh chóng giữa những bối cảnh sản xuất phức tạp.

“Điều tôi mất nhiều thời gian nhất để học là: Hãy quyết định nhanh hơn”, Scott chia sẻ.

Theo nhà làm phim, một đạo diễn có thể chuẩn bị rất kỹ trước khi bước vào trường quay, nhưng vẫn phải đủ linh hoạt để thay đổi ý tưởng vào phút cuối. Khi đã xác định hướng đi, người lãnh đạo cần khiến cả ê-kíp tin tưởng vào quyết định đó.

Scott ví công việc đạo diễn như việc lái xe ở tốc độ cực cao. Một khi đã “đạp ga” và tiến về phía trước, việc liên tục tìm kiếm lời khuyên từ người khác có thể khiến quá trình làm phim trở nên chậm chạp.

Tuy nhiên, sự quyết đoán không đồng nghĩa với nóng nảy. Scott thừa nhận bản thân từng có tính khí mạnh, nhưng ông sớm nhận ra rằng nổi giận, đập phá hay quát tháo chỉ khiến ê-kíp căng thẳng và ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc.

Theo ông, một đạo diễn tốt cần bình tĩnh, hài hước khi cần thiết, nhưng đồng thời phải kiên định với tầm nhìn của mình.

“Đừng nghe bất kỳ ai, hãy tin vào chính mình”

Một trong những lời khuyên đáng nhớ nhất của Ridley Scott liên quan đến việc đối mặt với những lời chỉ trích. Ông cho rằng người đạo diễn cuối cùng chỉ có một nhà phê bình thực sự cần lắng nghe: chính mình.

Scott từng trải qua điều này với Blade Runner. Khi bộ phim ra mắt, tác phẩm nhận được nhiều phản ứng tiêu cực, trong đó có bài đánh giá khắc nghiệt của nhà phê bình Pauline Kael trên The New Yorker.

Thay vì để những lời chỉ trích đó ám ảnh, Scott giữ lại bài viết và đóng khung nó trên tường như một lời nhắc nhở về triết lý làm nghề của mình.

Thông điệp mà ông rút ra rất rõ ràng: “Đừng nghe bất kỳ ai, chỉ nghe chính mình.”

Với Scott, một nghệ sĩ giống như họa sĩ đứng trước bức tranh của chính mình. Cuối cùng, người sáng tạo phải tự đánh giá và đưa ra quyết định về tác phẩm.

Từ hơn 2.000 quảng cáo đến những bộ phim kinh điển

Trước khi trở thành một trong những đạo diễn nổi tiếng nhất Hollywood, Ridley Scott theo học tại Royal College of Art ở London. Sau khi tốt nghiệp, ông thiết kế bối cảnh cho BBC và chuyển sang đạo diễn quảng cáo.

Hình ảnh về bộ phim Blade Runner của nhà làm phim Ridley Scott.

Scott cho biết ông từng thực hiện hơn 2.000 quảng cáo. Chính công việc này đã giúp ông rèn luyện những kỹ năng quan trọng cho sự nghiệp điện ảnh sau này. Theo Scott, trường nghệ thuật giúp ông hiểu mình muốn nói điều gì, trong khi quảng cáo dạy ông cách khiến khán giả lắng nghe.

Kinh nghiệm đó sau này đặc biệt hữu ích khi ông thực hiện những dự án quy mô lớn, đòi hỏi khả năng kiểm soát đồng thời nhiều yếu tố hình ảnh.

Bí quyết tạo nên những cảnh hành động của Black Hawk Down

Jimmy Chin đặc biệt muốn biết cách Ridley Scott thực hiện Black Hawk Down, bộ phim mà ông đã xem tới 25 

Tác phẩm tái hiện trận chiến Mogadishu với quy mô khổng lồ, bao gồm binh sĩ Mỹ, trực thăng, phương tiện mặt đất và các diễn biến xảy ra đồng thời tại nhiều địa điểm. Để xử lý lượng thông tin hình ảnh khổng lồ, Scott sử dụng tới 11 đơn vị máy quay cùng lúc.

Ông gọi phương pháp này là “sự hỗn loạn đồng thời”. Nhiều máy quay ghi lại các diễn biến khác nhau trong cùng một khoảng thời gian, cho phép đạo diễn liên tục chuyển cảnh giữa những sự kiện đang diễn ra song song. Điều đáng chú ý là Scott không xem cách làm này chỉ là một lựa chọn nghệ thuật. Theo ông, quay bằng nhiều máy cùng lúc còn giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí sản xuất.

Nhờ phương pháp này, ông có thể hoàn thành Napoleon trong 42 ngày thay vì khoảng 130 ngày theo cách làm thông thường. Với Gladiator II, thời gian quay cũng được rút xuống khoảng 47 ngày thay vì 120 ngày.

Ridley Scott: Đạo diễn không thể làm phim một mình

Dù đề cao sự quyết đoán cá nhân, Ridley Scott không cho rằng đạo diễn có thể tự mình tạo nên một bộ phim lớn.

“Bạn không thể làm bất cứ điều gì một mình. Bạn cần sự hỗ trợ”, ông nhấn mạnh.

Theo Scott, khi tay nghề của một đạo diễn ngày càng tiến bộ, những người cộng tác cùng họ cũng phải đủ giỏi để đưa cả tập thể lên một cấp độ mới.

Ông đặc biệt coi trọng việc xây dựng một ê-kíp phù hợp. Từ quay phim, thiết kế, ánh sáng, phục trang cho tới dựng phim, mỗi thành viên đều góp phần định hình tác phẩm cuối cùng.

Scott thậm chí xem công đoạn dựng phim như một hình thức nghệ thuật, đồng thời là “lần viết lại cuối cùng” của bộ phim.

Niềm tin dành cho diễn viên là yếu tố quan trọng

Khi Jimmy Chin bắt đầu thực hiện Nyad, ông lo lắng về khả năng làm việc với các diễn viên chuyên nghiệp vì trước đó chủ yếu đạo diễn phim tài liệu. Tuy nhiên, Ridley Scott cho rằng diễn viên giỏi không cần một đạo diễn liên tục giải thích cảm xúc cho họ.

Theo ông, những diễn viên ở đẳng cấp cao đã nghiên cứu nhân vật và biết mình cần làm gì. Đạo diễn chỉ nên đưa ra những chỉ dẫn cần thiết, chẳng hạn nhanh hơn, chậm hơn hoặc lớn tiếng hơn.

Scott cũng cho rằng một trong những dấu hiệu rõ nhất của đạo diễn thiếu kinh nghiệm là “không ngừng đạo diễn”.

Thay vì giải thích quá nhiều, đạo diễn cần tạo không gian để diễn viên tự do thể hiện và gây bất ngờ.Với Scott, đôi khi lời khen tuyệt vời nhất dành cho một diễn viên chỉ đơn giản là:

“Điều đó từ đâu ra vậy?”

88 tuổi vẫn tiếp tục làm phim

Một trong những điều khiến Jimmy Chin khâm phục Ridley Scott là tốc độ làm việc đáng kinh ngạc.

Hình ảnh về phim Alien Covenant.

Trong khoảng một thập kỷ sau cuộc gặp đầu tiên giữa hai người, Scott tiếp tục thực hiện hàng loạt bộ phim, gồm Alien: Covenant, All the Money in the World, The Last Duel, House of Gucci, Napoleon, Gladiator II và The Dog Stars.

Ở tuổi 88, ông vẫn duy trì tinh thần làm việc mà nhiều đạo diễn đã từ bỏ từ lâu.

Scott cho rằng cách tốt nhất là “cứ làm bộ phim đi”, thay vì suy nghĩ quá mức về ý nghĩa hay tác động của nó.

Nếu yêu thích một dự án, hãy thực hiện nó. Sau đó, tiếp tục tiến tới dự án tiếp theo.

“Bạn sẽ không tạo ra ý nghĩa của cuộc sống đâu”, Scott nói. “Có thể một ngày nào đó bạn sẽ làm được, nhưng chỉ khi bạn leo lên tới đó.”

Ridley Scott nhìn cuộc sống như một hành trình leo núi

Là một nhà leo núi và đạo diễn, Jimmy Chin nhận thấy triết lý của Scott có nhiều điểm tương đồng với việc leo núi.

Scott cũng nhìn một hành trình leo núi theo ba giai đoạn: bắt đầu, giữa chặng và kết thúc. Ông cho rằng cuộc đời cũng tương tự như vậy, dù con người thường không muốn nghĩ quá nhiều về điểm kết thúc. Ở tuổi 88, Scott nói ông tập trung vào hiện tại và cảm thấy may mắn vì vẫn khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.

Ông ví giai đoạn cuối của cuộc đời giống như lúc người leo núi tiến gần đến đỉnh: càng gần đích, càng phải cẩn trọng để không trở nên chủ quan.

“Cứ làm bộ phim đi” – triết lý làm nghề của Ridley Scott

Nhìn lại sự nghiệp, Ridley Scott không cho rằng mình cần phải biết trước mọi thứ.

Khi được hỏi ông biết điều gì ở hiện tại mà bản thân từng mong muốn biết khi còn trẻ, câu trả lời của Scott rất đơn giản:

“Không gì cả. Tôi đã làm khá tốt.”

Theo ông, điều quan trọng là không bao giờ quên những bước đi đã trải qua. Đó chính là kinh nghiệm. Qua thời gian, con người sẽ dần đưa ra quyết định bằng trực giác. Từ một cậu bé từng được em trai Tony Scott cứu mạng trong một lần leo núi, đến nhà làm phim đứng sau những tác phẩm kinh điển của điện ảnh thế giới, Ridley Scott đã dành hơn nửa thế kỷ để tích lũy những trải nghiệm ấy.

Và sau tất cả, bí quyết ông muốn truyền lại vẫn rất ngắn gọn: hãy quyết định nhanh hơn, tin vào trực giác và đừng để người khác khiến bạn đánh mất tầm nhìn của mình.

Xem thêm: Liam Neeson Tiết Lộ Cách Chọn Phim Hành Động Ở Tuổi 74

Xem thêm: Gary Oldman Tiết Lộ Phản Ứng Của Jack Lowden Trước Những Bình Luận Về James Bond