Review Vermiglio: Khi bình yên che giấu những bí mật ẩn sâu

Như một khúc nhạc chậm rãi vang lên giữa những ồn ào của điện ảnh hiện đại, bộ phim Vermiglio của đạo diễn Maura Delpero là một trong những tác phẩm yên tĩnh và trầm mặc nhất của điện ảnh Ý năm 2024. Từ khung hình đầu tiên đến khi kết thúc, bộ phim như được dệt nên từ những gương mặt kiên định, cảm xúc bị kìm nén, và những chuyển động tinh tế đến mức đôi khi người xem tưởng rằng khung hình đã ngưng đọng.

Đó là thứ điện ảnh khiến ta lạc giữa ranh giới của sự mê hoặc và sự tĩnh lặng tuyệt đối, nơi đời sống của những người dân vùng núi Alps năm 1944 hiện lên tự nhiên đến mức tưởng như đạo diễn Maura Delpero đã thật sự quay ngược thời gian để thực hiện một bộ phim tài liệu.

Câu chuyện trong chiếc bóng mùa đông

Bộ phim mở ra trong khung cảnh mùa đông lạnh lẽo, khi ngôi nhà đông đúc dần thức giấc. Lucia (Martina Scrinzi), cô con gái cả, bắt đầu vắt sữa bò trong ánh sáng nhạt, gương mặt cô tựa lên sườn bò ấm áp. Người mẹ, Adele (Roberta Rovelli), đun sữa và chia cho bảy đứa con, cùng những lát bánh mì cứng cho bữa sáng. Những đứa trẻ tự nhiên sắp hàng quanh chiếc bàn gỗ cũ kĩ, nơi cả gia đình cùng ăn, cùng học, cùng sống.

Ở đầu bàn là Caesar (Tommaso Ragno), người cha nghiêm nghị nhưng không thiếu yêu thương, giọng nói trầm ấm của ông gợi cảm giác về một người đàn ông đã quen được lắng nghe và tuân phục. Ông là thầy giáo của ngôi trường duy nhất trong làng, nơi tất cả con ông, trừ đứa bé út ốm yếu đều học cùng một lớp.

Qua bốn mùa, ống kính của nhà quay phim Mikhail Krichman - vốn nổi tiếng với phong cách tĩnh tại, kiềm chế, ghi lại đời sống của từng người trong gia đình ấy: lao động, nghỉ ngơi, vui chơi. Giữa sự khắc nghiệt và sạch sẽ đến cay mắt của đời sống thường nhật, vẫn có những giây phút ấm áp, khi Caesar mang chiếc máy hát cổ vào lớp học và dạy lũ trẻ cảm nhận âm thanh mùa hè qua bản nhạc Vivaldi.

Những dòng chảy ngầm trong gia đình và ngôi làng

Bên dưới bề mặt tĩnh lặng, đạo diễn Delpero dệt nên những sợi chỉ mảnh của xung đột và khát vọng. Dino (Patrick Gardner) - người con trai cả mang trong mình sự bất mãn thầm lặng với cha. Cô hàng xóm Virginia, một hình ảnh của tuổi trẻ và ham muốn – khuấy động những cảm xúc mơ hồ. Và ở trung tâm, ba người con gái của Caesar dần trở thành trục xoay của câu chuyện: Flavia - cô gái thông minh, được chọn để tiếp tục học hành; Ada - đứa con gái trầm lặng, ám ảnh bởi tội lỗi và những nghi thức tự trừng phạt; và Lucia - cô gái đang yêu, khẽ rung động trước Pietro, người lính đến từ Sicily, kẻ đào ngũ đang ẩn náu trong làng.

Tình yêu của Lucia và Pietro là những ánh nhìn vụng trộm, những mảnh giấy viết vội bằng hai phương ngữ khác nhau, trao qua khung cửa sổ. Trong khi đó, những người đàn ông già trong làng tranh luận gay gắt về việc có nên che giấu người lính đào ngũ hay không. “Kẻ đào ngũ là kẻ hèn nhát!”, một người gào lên. Caesar chỉ khẽ đáp: “Nếu ai cũng hèn nhát, có lẽ đã chẳng có chiến tranh.”

Và như một quy luật của đời sống, trong vòng xoáy của sinh, tử, yêu, ghét, bi kịch cuối cùng vẫn đến, bất ngờ và không thể tránh.

Nghệ thuật và cảm thức

Với những thước phim tuyệt đẹp, Vermiglio gợi nhớ đến sự tĩnh lặng thiền định, nơi phong cảnh không chỉ là phông nền mà trở thành một nhân vật độc lập, phản chiếu tâm hồn con người. Dãy Alps nước Ý hiện lên vừa hùng vĩ vừa khắc nghiệt, bao bọc lấy những số phận nhỏ bé như một minh chứng cho sự kiên cường của họ trước thời cuộc.

Đạo diễn Delpero không tìm cách lãng mạn hóa nỗi đau hay bi kịch; bà quan sát chúng với ánh nhìn nhân bản, nhẹ nhàng mà thấu suốt. Với một gia đình đông đúc, bộ phim vẫn giữ được sự tập trung, không sa vào việc kể quá nhiều, mà chỉ khắc họa những nhân vật trung tâm, để cảm xúc lan tỏa qua ánh mắt, cử chỉ, qua nhịp điệu của đời sống.

Trong nhịp kể chậm rãi ấy, Vermiglio trở thành một bản hòa ca về con người trong chiến tranh, nơi cảm xúc, lý trí, tội lỗi, và khát vọng sống hòa trộn trong những tầng lớp tinh tế. Maura Delpero tiếp tục chứng minh khả năng hiếm có của mình trong việc khai thác nghịch lý của bản chất con người - vừa yếu đuối vừa kiên cường, vừa tội lỗi vừa trong sáng.

Vermiglio không chỉ là một bộ phim về chiến tranh, đây là một bức tranh tĩnh vật của linh hồn, nơi mọi chuyển động đều mang trong nó âm vang của thời gian.