Nghiên cứu cảnh báo nguy cơ va chạm giữa máy bay và rác thải vũ trụ

Một nghiên cứu mới đây từ Đại học British Columbia cảnh báo rằng nguy cơ máy bay bị mảnh vỡ vũ trụ rơi trúng đang tăng lên, mặc dù khả năng này vẫn còn thấp. Tuy nhiên, nếu xảy ra, hậu quả có thể rất nghiêm trọng.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích các mô hình lưu lượng hàng không toàn cầu và so sánh với đường đi của các mảnh vỡ vũ trụ không được kiểm soát khi quay trở lại bầu khí quyển. Họ phát hiện rằng ở gần các sân bay lớn, nguy cơ này là khoảng 0,8% mỗi năm. Mặc dù con số này có vẻ nhỏ, nhưng ở các khu vực có lưu lượng hàng không cao như Đông Bắc Hoa Kỳ và Bắc Âu, tỷ lệ này có thể lên đến hơn 26% mỗi năm.

Nguy cơ này đang gia tăng do số lượng vật thể phóng lên quỹ đạo ngày càng nhiều, từ vệ tinh truyền thống cho đến các chòm sao vệ tinh khổng lồ như Starlink và các tầng tên lửa bị loại bỏ. Khi số lượng vật thể này tăng, khả năng xảy ra va chạm trên không cũng tăng lên khi các vật thể này rơi trở lại Trái Đất. Các nhà khoa học đã cảnh báo về những rủi ro liên quan đến các chòm sao vệ tinh, không chỉ ảnh hưởng đến các quan sát thiên văn mà còn có thể gây nhiễu tín hiệu vô tuyến và làm suy giảm tầng ozone khi chúng cháy khi quay trở lại bầu khí quyển.

Dù đôi khi có thể dự đoán được sự tái nhập của các mảnh vỡ, nhưng độ chính xác của các dự đoán này vẫn rất thấp. Các chuyên gia cho biết, ngay cả một mảnh vỡ chỉ nặng 1 gram cũng có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng nếu nó va vào kính chắn gió hoặc động cơ của máy bay. Do đó, các kiểm soát viên không lưu thường phải đóng cửa các khu vực không phận rộng lớn như một biện pháp phòng ngừa, dẫn đến sự gián đoạn lớn trong các chuyến bay.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh cần có các biện pháp nghiêm ngặt hơn để đảm bảo vệ tinh và tên lửa trải qua quá trình tái nhập có kiểm soát, lý tưởng là chúng sẽ tan rã trên các vùng biển xa xôi. Hiện nay, hơn 2.300 thân tên lửa lớn vẫn đang lưu hành trên quỹ đạo và phần lớn sẽ rơi xuống một cách không kiểm soát trong những thập kỷ tới. Nếu không cải thiện được các phương pháp hạ quỹ đạo, việc đóng cửa không phận có thể sẽ trở thành một vấn đề thường xuyên trong tương lai.